دورهء کنونی غذای انسان ها دچار تحولات زیادی شده و روز به روز بر تعداد بیماریهایی که در اثر مصرف غذاهای نامناسب و مضر به وجود می آیند ، افزوده می شود . همانطور که می دانیم قسمتی از تغذیهء ما را نوشیدنی ها تشکیل می دهند، که امروزه شامل چای ، انواع شربت ها ، آب میوه ها ، نوشابه ها و ... هستند . مهم این است که صرف نظر از ایرادات جدّی ای که از طرف طب سنتی به دانش تغذیهء امروز وارد است،حتی نوشیدنی هایی که طب جدید هم آنها را مردود اعلام کرده هر روز بیش از گذشته تولید شده و جای خود را در لحظات مختلف زندگی ما باز می کنند(که دلیلی جز نفوذ شرکت های بزرگ تجاری در نهادهای تصمیم گیرنده جهانی نمی تواند داشته باشد). به عنوان مثال نوشابه های گاز دار که ضررهای فراوان و شناخته شده ای (همچون پوکی استخوان ، دیابت و ...) از نظر دانش تغذیه دارند هر روز بیش از پیش ویترین مغازه ها را به خود اختصاص داده و تقریباً جزء ثابتی از سفرهء بیشتر مردم ما شده اند به طوری که سرانه مصرف نوشابه های گازدار در ایران بیش از 10 برابر سرانه مصرف جهانی است ! (علاوه بر مواد خطرناکی همچون آسپارتام که در نوشابه های رژیمی جدید استفاده شده و خاصیت عقیم سازی و ایجاد اختلالات جنسی آن بر همگان روشن است). اما اکنون این سؤال پیش می آید که حکما و دانشمندان خردمند ما در گذشته چه پاسخی برای نیاز مردم به نوشیدنی های گوارا داده اند و این نوشیدنی ها چه تأثیری بر سلامتی ما دارند ؟ در راستای پاسخ به این پرسش و در جهت احیای فرهنگی غنی سلامتی نیاکانمان دو شربت سنتی خوش طعم و سالم را به شما معرفی می کنیم :
الف) سکنگبین : این شربت بی نظیر که به نام های سکنجبین و سرکه انگبین هم شناخته می شود دارای خواص زیادی است که به مرور زمان تغییرات محتوای آن سبب شده به خواص طبی آن توجه چندانی نشود. سکـنگـبین سنتی ساده در واقع از ترکیب سرکهء طبیعی و عسـل با شرایـط طبخ مخصوص تهیه می شـود که می توان برای طبع ها و مصارف مختلف ، مواد دیگری مثل عرق نعناء به آن افزود و با کـاهو ، خیـار و یا با آب بـه صورت شربت مصرف نمود. در طب سنتی سکنگبین جایگاه ویژه ای برای سلامتی دارد و در درمان بسیاری از بیماری های صفراوی ، سوداوی و بلغمی نقش مهمی بر عهده دارد.
از جمله :
1) درمان اصلی برای کبدهای چرب 2) داروی رفع غلبه سودا و بیماری های سوداوی مثل وسواس ، اضطراب و بی قراری 3) مؤثر در رفع لکه های تیره سوداوی پوست و پیسی 4) کنترل کنندهء سطح قند خون در کسانی که به دیابت سرد دچار شده اند « مثل بیشتر خانم ها » 5) بی بو کردن عرق زیر بغل در کسانی که لباس آنها در اثر عرق زرد می شود « عرق صفراوی » 6) درمان بیش فعالی کودکان 7) مؤثر در درمان هپاتیت نوع ب 8) تقویت معده و کبد ضعیف 9) مؤثر در کنترل انواع تب 10) رفع کنندهء عطش 11) مصلح (اصلاح کننده) ضررهای بسیاری از خوراکی ها 12) باز کنندهء گرفتگی عروق و پیشگیری از آن 13) مؤثر در درمان سوت کشیدن گوش در اثر موج انفجار و ...
ب) سرکه شیره : از خوش طعم ترین و همه پسند ترین شربت های سنتی ایران است که از نظر طب سنتی هم غذاست و هم خاصیت دارویی دارد. سرکه شیره از ترکیب شیرهء انگور خالص و سرکهء طبیعی با شرایط طبخ مخصوص تهیه می شود و با آب به صورت شربت مصرف می شود .
از جمله خواص سرکه شیره به موارد زیر می توان اشاره کرد :
1) کاهش کلسترول مضر و تری گلیسیرید خون 2) کمک به تناسب اندام در صورت مصرف مداوم 3) تنظیم و کاهش قند خون 4) بهبود وضعیت گوارش و اشتهای کسانی که میل به غذا ندارند 5) توافق با همهء مزاج ها 6) افزایش سطح هشیاری و نشاط جسمی 7) کمک به رفع کم خونی 8) افزایش میل و توانایی جنسی 9) هضم کنندهء غذاهای مختلف و ...
لازم به ذکر است در منابع دینی از سرکه شیره به عنوان نوشابه امیرالمؤمنین (ع) یاد شده است. در کل می توان سرکه شیره و سکنگبین را بهترین جایگزین نوشابه های گاز دار و صنعتی دیگر دانست. در نهایت قضاوت را به شما وا می گذاریم و امیدواریم که به زودی شاهد احیای سلامت جسم و روح همه هم میهنان عزیزمان باشیم .
منابع :
1) کتاب تغذیه در طب ایرانی – اسلامی (دکتر غلامرضا کرد افشاری)
2) کتاب مزاج و غذا (استاد سید ماشاء ا... باطنی)
3) لوح فشرده تغذیه سالم (دکتر حسین خیر اندیش – شهرداری اصفهان) و ...
4) لوح فشرده همایش سلسله مباحث طب ایرانی – اسلامی (دکتر حسین خیراندیش- گرگان 30/2/90)